Veel gestelde vragen

Vragen over vaccineren

Iedereen die in Suriname woonachtig is en ouder is dan 18 jaar, kan zich in Suriname laten vaccineren.

In het begin zullen er onvoldoende vaccins zijn om iedereen te vaccineren, maar het is wel de bedoeling dat iedereen de kans krijgt om zich te laten vaccineren. Daarom zijn er prioriteitengroepen bepaald op basis van wetenschappelijke adviezen en een maatschappelijk debat.

Het vaccin, geproduceerd door AstraZeneca, is bestemd voor iedereen die ouder is dan 18 jaar.

Uit studies zijn geen aanwijzingen gekomen dat een coronavaccinatie tijdens de zwangerschap nadelige gevolgen heeft. Maar omdat er nog weinig over bekend is, raden we het op dit moment voor de zekerheid nog af. Het advies is om je na de zwangerschap te laten vaccineren. 
Heb je gezondheidsproblemen waardoor je een hogere kans hebt om ernstig ziek te worden van corona? Dan zijn de voordelen van vaccineren tijdens de zwangerschap misschien groter dan de (theoretische) nadelen. Overleg met je arts of vaccinatie tijdens de zwangerschap toch beter is. Als je je laat vaccineren tijdens je zwangerschap verzoeken we je om dit te melden bij je huisarts.

Er zijn tot op dit moment geen schadelijke effecten geconstateerd bij het zogend kind.

Er zijn tot op dit moment geen schadelijke effecten geconstateerd als het gaat om vruchtbaarheid

Ja, bij u zal dan een langere observatie periode in acht worden genomen. De observatie is dan 30 minuten in plaats van 15 minuten.

Note: mensen die bewezen ernstige allergieën hebben op een van de componenten van het vaccin, mogen het vaccin niet toegediend krijgen.

Ja, het vaccin is juist bestemd voor personen met chronische ziekten.
Bij twijfel, maak altijd eerst contact met je huisarts.

Als je tot een risicogroep behoort, zal je een oproep ontvangen om je online te registreren.

Personen met diabetes mellitus, hypertensie, sikkelcellen, hart- en vaatziekten, chronische longziekten en kanker.

Mensen met onderliggende medische aandoeningen kunnen de goedgekeurde Covid-19-vaccins krijgen, zolang ze geen onmiddellijke of ernstige allergische reactie hebben gehad op een Covid-19-vaccin of op een van de ingrediënten in het vaccin.

Wie kanker heeft gehad mag zich gerust laten vaccineren.
Wie een behandeling krijgt, mag zich ook laten vaccineren: we raden wel aan om contact op te nemen met de oncoloog of behandelende arts om het beste moment ten opzichte van de behandeling te plannen, om de werkzaamheid van het vaccin zo efficiënt mogelijk te maken.

Tot de essentiële beroepen behoren:

  • Nationaal Leger
  • Korps Politie Suriname
  • Korps Penitentiaire Ambtenaren
  • Korps Brandweer Suriname
  • Douane
  • Beveiligings- en Bijstandsdienst Suriname
  • Direcotoraat Nationale Veiligheid

Gezondheidswerkers verbonden aan een medische instelling

Met de 60-plussers worden alle mensen bedoeld die ofwel vandaag al ouder zijn dan 60, of die nog 60 worden in 2021. Je geboortejaar, en niet je geboortedatum, bepaalt dus of je tot de doelgroep 60+ behoort. En dus zowel de mensen met als zonder onderliggend lijden of chronische ziekte.

Bloed, plasma en bloedplaatjes doneren is geen contra-indicatie voor coronavaccinatie.

Informeer voor je afspraak bij het Rode Kruis over de tussentijd die je moet respecteren tussen de vaccinatie en de bloeddonatie.

Als je als mantelzorger in een zorginstelling werkt, kan je gevaccineerd worden wanneer de zorgverleners van de instelling aan de beurt zijn.


Als je privé als mantelzorger werkt, dan word je gevaccineerd samen met de rest van de bevolking, in functie van leeftijd of risico.

Een besmetting met Covid-19 kan ook gevaarlijk zijn voor wie niet tot een risicogroep behoort. We hebben gezien dat ook gezonde, jonge mensen ernstig ziek kunnen worden van het virus en langdurige klachten kunnen oplopen, zoals longschade of lange periode van vermoeidheid.

 

  • Als je ziekteverschijnselen hebt met of zonder koorts (>38°C). Je kan ingeënt worden na genezing, tenzij het om Covid-19 ging.
  • Als je een Covid-19-infectie doormaakt of positief getest bent voor Covid-19. Je kan ingeënt worden vanaf dag 14 na genezing of dag 14 na een positieve PCR-test, in het geval het een asymptomatische infectie betreft.
  • Als je in quarantaine zit. Vaccinatie wordt uitgesteld tot de quarantaineperiode voorbij is.
  • Als je een ernstige Covid-19-infectie hebt doorgemaakt en behandeld bent met een hoge dosis systemische corticoïden. Het is dan geadviseerd om de vaccinatie uit te stellen tot de corticoïden minstens 4 weken zijn stopgezet, want deze corticoïden onderdrukken de immuunrespons.
  • Als je een ernstige Covid-19-infectie doorgemaakt hebt en behandeld werd met monoklonale anti-Covid-19-antistoffen of plasma met anti-Covid-19-antistoffen (passieve immuniteit). Dan moet er een interval van 2 à 3 maanden gerespecteerd worden na de behandeling wegens een mogelijk onvoldoende immuunantwoord door circulerende antistoffen.
  • Een geplande medische ingreep onder algemene verdoving kan een reden zijn om een vaccinatie uit te stellen. Een minimum interval van 48 uur wordt geadviseerd tussen vaccinatie en de anesthesie. Na algemene verdoving hoeft geen interval gehanteerd te worden.
  •  
  • Bij personen met ongecontroleerde astma of een systemische mastocytose is voorzichtigheid aangewezen. Zij hebben een groter risico op een ernstige allergische reactie en daarom is het aangeraden dat de behandelende arts de afweging maakt of vaccinatie (in het vaccinatiecentrum) veilig kan gebeuren. Indien deze personen gevaccineerd worden, dienen zij 30 minuten na vaccinatie onder medisch toezicht te blijven.
  • Bij personen met epilepsie kan een vaccinatie of koorts na vaccinatie een convulsie uitlokken.
  • Voor personen met ernstige immuunstoornissen (immuundeficiënties, hematologische aandoeningen, gebruik van immunosuppressiva of cytostatica) of hiv (ongeacht aantal CD4-cellen) zijn op dit moment onvoldoende gegevens bekend over de werkzaamheid en veiligheid van Covid-19-vaccins. De verwachting is dat de corona vaccins bij deze groep patiënten veilig zijn.
  • Voor zowel een aangeboren als verworven (door medicatie) verhoogde bloedingsneiging is, zijn er voorzorgsmaatregelen voor intramusculair vaccineren in verband met een verhoogde kans op spierbloedingen. Covid-19-vaccins mogen niet subcutaan worden toegediend, omdat niet bekend is of het vaccin subcutaan een goede effectiviteit kan bieden. Bij intramusculaire toediening zal men minstens 2’ de injectieplaats goed afdrukken.
  • Bij lymfoedeem in de arm wordt gevaccineerd in de kant die niet getroffen is. Indien lymfoedeem aanwezig is in beide armen wordt het vaccin toegediend in de anterolaterale spier van de dij.
  •  

Vragen over het vaccin

Er zijn momenteel 2 vaccins goedgekeurd door de World Health Organization om Covid-19-infecties te voorkomen:

  • Het Covid-19-vaccin van Pfizer-BioNTech is sinds 21 december 2020 goedgekeurd door de Europese Commissie.
  • Het Covid-19-vaccin van AstraZeneca is sinds 29 januari 2021 goedgekeurd door de Europese Commissie.

Er zijn verschillende andere kandidaat-vaccins in ontwikkeling waarvan tussentijdse resultaten steeds worden bekend gemaakt.

Wereldwijd worden er inspanningen geleverd om Covid-19-vaccins te ontwikkelen, prioritair goed te keuren en beschikbaar te stellen.

Vaccins werken door het immuunsysteem van een persoon (de natuurlijke afweer van het lichaam) te stimuleren en voor te bereiden om een bepaalde kiem te herkennen en zich tegen die kiem of infectieziekte te verdedigen. Als je dan later met het virus besmet raakt, herkent je immuunsysteem het virus en, omdat het al voorbereid is om het virus aan te vallen, beschermt het je tegen dat virus, bv. Covid-19.

Er worden momenteel verschillende vaccins getest die op een verschillende manier gemaakt worden. Ze zorgen voor verschillende manieren om de afweer tegen het virus op te bouwen.

Het Covishield-vaccin dat ontwikkeld is door het farmaceutische bedrijf AstraZeneca, wordt in Suriname gebruikt.

Het Covid-19-vaccin van AstraZeneca heeft van de World Heath Organization (WHO) een Emergency Use Listing (EUL) gekregen voor actieve immunisatie om Covid-19 te voorkomen bij personen van 18 jaar en ouder, inclusief personen ouder dan 65 jaar.

Neen. De vaccins zullen aangeboden worden aan beroepsgroepen, risicogroepen en leeftijdsgroepen in functie van de kenmerken en beschikbaarheid van de vaccins.
Het vaccin tegen Covid-19 dat in Suriname beschikbaar is, is goedgekeurd door de World Health Organization en mag dus als veilig en voldoende werkzaam beschouwd worden om in een breed vaccinatieprogramma gebruikt te worden.

Het vaccin, geproduceerd door AstraZeneca, dat in Suriname gebruikt wordt, is goedgekeurd door de World Health Organization op basis van kwaliteit, veiligheid en werkzaamheid.

Het vaccin van AstraZeneca is beoordeeld op werkzaamheid, veiligheid en kwaliteit door de World Health Organization. En het is getest op tienduizenden mensen. Onderzoeken naar het vaccin van AstraZeneca tonen aan dat de werkzaamheid van het vaccin 60% is. Dit is vergelijkbaar met bijvoorbeeld het griepvaccin. Dit betekent dat van de 100 mensen die zonder vaccin klachten zouden krijgen, er na vaccinatie minstens 60 mensen geen Covid-19 krijgen.

Voor de meeste vaccins gaat het om 2 dosis met 3 tot 4 weken interval. Krijg je het vaccin van AstraZeneca dan krijg je de tweede dosis bij voorkeur 8-12 weken later.

Je tweede vaccinatie zal gebeuren met hetzelfde vaccin als de eerste dosis. De vaccinatiecentra zullen voldoende vaccins van het juiste type beschikken om elke persoon een tweede dosis met hetzelfde vaccin type te kunnen geven.

Je krijgt zelf ook na je eerst vaccinatie een vaccinatiekaart mee, waarop staat met welk vaccin je gevaccineerd bent en wanneer je de tweede dosis krijgt.

Vaccins bevatten kleine fragmenten van het ziekteverwekkende organisme of de blauwdrukken voor het maken van de kleine fragmenten. Ze bevatten ook andere ingrediënten om het vaccin veilig en effectief te houden. Deze laatste ingrediënten zijn in de meeste vaccins opgenomen en worden al decennia in miljarden vaccindoses gebruikt. Elke vaccincomponent dient een specifiek doel en elk ingrediënt wordt getest tijdens het productieproces. Alle ingrediënten zijn getest op veiligheid.

Na inenting met het vaccin geproduceerd door AstraZeneca kunnen, zoals na alle vaccinaties, bijwerkingen optreden. Ernstige bijwerkingen zijn gelukkig heel zeldzaam, milde bijwerkingen komen wel regelmatig voor.
De meest frequent gemelde bijwerkingen waren:

–        gevoeligheid op de injectieplaats (> 60%);

–        injectieplaats pijn, hoofdpijn, vermoeidheid (> 50%);

–        spierpijn, malaise (> 40%);

–        pyrexie, koude rillingen (> 30%);

–        artralgie (gewrichtspijn), misselijkheid (> 20%).

De snelheid van ontwikkeling van de Covid-19-vaccins wordt vooral bepaald door de mate waarin alle activiteiten voorrang hebben gekregen: vanaf de ontwikkeling, tot de adviezen van de Ethische Commissie of regelgevende overheden, en tot de uitvoering van de vaccinatiestudies in de onderzoekscentra in de verschillende landen. Door telkens voorrang te geven aan de Covid-19-studies worden er heel wat jaren gewonnen, zonder daarom de kwaliteit van de studies of de veiligheid van de vaccins in het gedrang te brengen.

Alle regelgevende beslissingen met betrekking tot de toelating van vaccins worden onderbouwd door grondige tests, die voldoende robuuste gegevens opleveren om de patiëntveiligheid, de kwaliteit en de doeltreffendheid van het vaccin te waarborgen. Dat is nu niet anders.

De wetenschappelijke deskundigen die vaccins evalueren, kijken altijd heel zorgvuldig naar de voordelen en eventuele risico’s, met name omdat vaccins aan gezonde mensen worden toegediend. Elke hoeveelheid vaccins wordt ook voortdurend gecontroleerd om ervoor te zorgen dat het veilig en doeltreffend blijft.

Covid-19-vaccins worden ontwikkeld volgens dezelfde wettelijke vereisten voor farmaceutische kwaliteit, veiligheid en werkzaamheid als andere geneesmiddelen. De ontwikkeling van een nieuw product of een nieuwe behandeling wordt opgedeeld in vier fasen.

Fase I-studie
De veiligheid en de werking van het geneesmiddel worden getest op een groep gezonde deelnemers of een heel beperkte groep patiënten met een zeer specifieke aandoening. Er wordt nagegaan wat de algemene effecten zijn (bijvoorbeeld opname in het bloed) en of er onmiddellijke nevenwerkingen zijn.

Fase II-studie
Het nieuwe product wordt bij een beperkte groep patiënten (20 à 50) getest. Het product wordt nu dus toegediend aan mensen die er beter van kunnen worden. Men gaat na of het product het verwachte resultaat oplevert, en de dosering en het toedieningsschema worden op punt gesteld. De bijwerkingen worden verder onderzocht.

Fase III-studie
Het product wordt op grotere schaal (100 tot 2000 of meer) en op langere termijn getest. De zeldzamere bijwerkingen komen hierbij aan het licht. Sommige patiënten krijgen de standaardbehandeling of een nep-product (‘placebo’) en andere patiënten krijgen de nieuwe behandeling of het nieuwe product. De resultaten worden vergeleken. De meeste geneesmiddelenstudies in ziekenhuizen zijn fase III-studies.

Fase IV-studie
Nadat het product op de markt is gebracht, wordt het verder opgevolgd om zeldzame bijwerkingen en de resultaten op lange termijn te bestuderen.

Wat anders is voor Covid-19-vaccins, is dat de ontwikkeling en mogelijke goedkeuring van een vaccin op alle niveaus voorrang krijgt vanwege de noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid, en dus sneller verloopt. Daarbij werd toegelaten dat verschillende fases in de ontwikkeling van de vaccins overlappen: zo kunnen fase 3 studies starten parallel met de fase 2 studies. Dat betekent niet dat de vaccins daarom minder veilig zouden zijn. Ze worden ook op een ruime doelgroep getest.

Virussen muteren constant. Dat wil zeggen dat een deel van het genetische materiaal in het virus verandert. Dat gebeurt aan verschillende snelheden voor verschillende virussen. Mutaties hebben niet noodzakelijkerwijs een invloed op hoe goed het vaccin tegen het virus werkt. Voor de variant bijvoorbeeld die in het Verenigd Koninkrijk momenteel ernstige proporties aanneemt en zich ondertussen ook al in heel wat andere landen verspreidt, tonen de eerste gegevens met de vaccins van Pfizer, Moderna en AstraZeneca dat de vaccin-geïnduceerde antistoffen de variant kunnen neutraliseren. Voor de Zuid-Afrikaanse variant scoren de 3 vaccins minder wat betreft werkzaamheid. Dit wordt verder onderzocht.

Sommige vaccins blijven vele jaren na hun ontwikkeling werkzaam en bieden langdurige bescherming, zoals vaccins tegen mazelen of rubella. Aan de andere kant veranderen virusstammen voor ziekten zoals griep zo vaak en in die mate dat de vaccins samenstelling jaarlijks moet worden bijgewerkt om werkzaam te zijn.

De wetenschappelijke gemeenschap en toezichthouders zullen controleren of het coronavirus in de loop van de tijd verandert en of de vaccins mensen kunnen beschermen tegen infectie met nieuwe varianten.

Een vaccin wordt alleen goedgekeurd als de kwaliteit, de doeltreffendheid én de veiligheid voldoende zijn aangetoond. Daarom zijn de klinische studies zo belangrijk. In de laatste fase (fase 3) wordt het vaccin op grote groepen mensen getest, vaak op tienduizenden mensen. Bij het coronavaccin zijn dit er zelfs veel meer dan bij andere vaccins, tussen de 20.000 en 60.000 mensen (waarvan de helft het kandidaat-vaccin krijgt en de andere helft een placebo). Dankzij die studies zien we of én welke mogelijke bijwerkingen er kunnen optreden. De meeste bijwerkingen worden binnen 6 weken na vaccinatie zichtbaar. Die worden dan tijdens de klinische studies opgepikt.

De kans op ernstige bijwerkingen nadat het vaccin is goedgekeurd, is dus klein. Toch kunnen we het nooit helemaal uitsluiten. Dit geldt niet alleen voor het coronavaccin, maar voor alle vaccins en medicijnen. Daarom houden we, ook na goedkeuring, het vaccin goed in de gaten. Voor het coronavaccin is er zelfs een speciaal bewakingssysteem opgezet om de veiligheid van de coronavaccins in de gaten te houden. Zo kunnen we snel ingrijpen als dit nodig is.

Omdat de bescherming na het doormaken van Covid-19 enkele maanden duurt en er ondertussen herinfecties vastgesteld zijn geweest, zal vaccinatie aan mensen die Covid-19 hebben doorgemaakt aangeboden worden. Men verwacht dat de bescherming na vaccinatie langer zal duren dan na het doormaken van de ziekte. Dit wordt momenteel nog verder onderzocht. Bovendien bieden de vaccins een bredere bescherming tegen bepaalde varianten dan de oorspronkelijke infectie.

Het virus tast tijdens de infectie een deel van ons afweersysteem aan. Daardoor komt de antistofvorming deels in het gedrang. We kunnen dus de situatie na virusinfectie niet zomaar vergelijken met de situatie na vaccinatie. We weten dat bescherming na infectie een paar maanden duurt en we verwachten dat dit na vaccinatie langer is. De opvolgstudies bij gevaccineerden zullen ons hier snel meer duidelijkheid geven. Momenteel weten we ook niet of herhalingsinentingen of boosterdoses nodig zullen zijn.

We passen hier de algemene regel toe van de vaccinaties met niet-levende vaccins: het COVID-19-vaccin kan toegediend worden 2 weken voor of 2 weken na een ander niet-levend vaccin, zoals het griepvaccin of het pneumokokkenvaccin. Hetzelfde geldt ook voor andere niet-levende vaccins zoals een kinkhoest-bevattend vaccin of het humaan papillomavirusvaccin. Als dat interval van 14 dagen per ongeluk niet gerespecteerd wordt en korter zou zijn, blijven de toegediende vaccins geldig en hoeven we geen nieuwe vaccinatie uit te voeren.

Voor levende vaccins, zoals het mazelen-vaccin, zal men 4 weken interval respecteren ten opzichte van het COVID-19-vaccin.

Dat laat toe om eventuele bijwerkingen aan het correcte vaccin te kunnen toeschrijven.

Vragen over organisatie

Nee. In Suriname zijn alleen de vaccins van het kindervaccinatie programma en de vaccinatie tegen gele koorts verplicht. Alle andere vaccinaties zijn sterk aanbevolen. Dat is voor Covid-19 niet anders.

Ja, de vaccinatie tegen Covid-19 is gratis.

Via de media, de websites (BOG, Medische Zending, Volksgezondheid) en uw huisarts kunt u zich laten formeren over de Covid-19 vaccinatie.

Nee, je hoeft niet getest te worden op virus (PCR) of antistoffen voor de vaccinatie. Ook als je besmet bent zonder dat je het weet, kan het vaccin veilig toegediend worden. Na vaccinatie worden de antistoffen ook niet gemeten. Momenteel is immers nog niet bekend hoeveel antistoffen we nodig hebben om beschermd te zijn.

Vaccinatie is heel sterk aanbevolen, maar je hebt het recht om de vaccinatie te weigeren. In zo’n geval zal je later kunnen aansluiten bij een volgend aanbod van vaccinatie.

Als u wilt helpen tijdens de Covid-19 vaccinatie campagne, kunt u contact opnemen met het BOG, afdeling Nationaal Immunisatie Programma (NIP).
Adres: Rode Kruislaan
Tel. Nummer: 499494

Suriname heeft zich aangesloten bij het COVAX programma, een initiatief van onder meer de World Health Organization en de internationale organisatie Gavi. Het programma is erop gericht dat landen gelijke toegang hebben tot vaccins.

Suriname is in februari begonnen met vaccineren omdat we een donatie hebben ontvangen van Barbados (1000 dosis) en India (50.000 dosis).
Voor de overige doses is Suriname vooral afhankelijk van de levering via COVAX.

Vragen over na vaccineren

Dat weten we nu nog niet. Momenteel wordt de duur van bescherming verder opgevolgd in de fase 3-studies van gevaccineerde vrijwilligers.

De kans is klein, maar het kan gebeuren dat je zelfs na vaccinatie toch nog Covid-19-positief wordt. Dat zit zo:

  • Het duurt 10 tot 14 dagen na de eerste vaccinatie voordat je lichaam antistoffen ontwikkelt en de bescherming goed begint te werken. Als je dus in die periode blootgesteld wordt aan het virus, is je afweer nog niet voldoende gestimuleerd door het vaccin en kan je nog besmet raken.
  • Net zoals andere vaccins biedt het Covid-19-vaccin geen 100% bescherming, ook niet na 2 dosissen. Het vaccin geproduceerd door AstraZeneca biedt 60% bescherming.
  • Omdat we niet nagaan of je op het moment van vaccinatie drager bent van het virus, kan het zijn dat je al besmet was op moment van de vaccinatie en kort na de eerste vaccinatie COVID-19-positief wordt en eventueel ziek wordt. Dat komt dan omdat je op het moment van de vaccinatie nog in incubatietijd was.

Het blijft dus belangrijk om ook na vaccinatie de veiligheidsmaatregelen te blijven volgen.

Uit de resultaten van de fase 3-studies blijkt dat de Covid-19-vaccins beschermen tegen een infectie (bevestigd door een PCR-test) en tegen ziekte en verwikkelingen (hospitalisaties, overlijden). Op basis van dierproeven bij apen gaan we ervan uit dat de vaccinatie het aantal dagen dat iemand besmettelijk is sterk inkort. Bovendien zal er – door in te spelen op klachten zoals niezen en hoesten – ook op die manier effect zijn op transmissie.

Ondertussen zijn de eerste gegevens beschikbaar die erop wijzen dat als je gevaccineerd bent en met het virus in contact komt, de virale lading met een factor 4 verminderd wordt. Dat wil zeggen dat de vaccinatie effect heeft op de besmettelijkheid. Dit wordt nu verder onderzocht.

Ja, ook nadat je gevaccineerd bent, is het belangrijk om de corona maatregelen te blijven opvolgen. Pas als meer dan 70% à 80% van de bevolking is gevaccineerd, zullen we weer controle hebben over het virus en de verspreiding ervan. Ondertussen zullen in functie van de stijgende vaccinatiegraad wel al een aantal versoepelingen mogelijk zijn.

Neen, het vaccin zelf zorgt ervoor dat je immuunsysteem gestimuleerd wordt en bereidt je lichaam voor om een bepaalde kiem te herkennen en zich tegen die kiem of infectieziekte te verdedigen. Als je dan later met het virus besmet raakt, herkent je immuunsysteem het virus en, omdat het al voorbereid is om het virus aan te vallen, beschermt het je tegen dat virus, bv. Covid-19. Het vaccin brengt dus geen virusdeeltjes binnen en maakt je dus niet besmettelijk. Je zal door vaccinatie ook geen positieve PCR-test afleggen.

Zodra er een voldoende hoge vaccinatiegraad onder de risicogroepen bereikt wordt en de druk op het gezondheidszorgsysteem vermindert, zullen er bepaalde wijzigingen worden doorgevoerd aan de veiligheidsmaatregelen. Maar momenteel moet je de corona maatregelen blijven volgen, zowel voor je eigen veiligheid als die van de anderen. Zeker als je zelf niet tot een risicogroep behoort, maar wel in contact komt met risicopersonen. 

Momenteel zijn er geen afspraken rond de noodzaak om een vaccinatiebewijs te hebben om bepaalde activiteiten uit te voeren, zoals reizen.

Nog geen antwoord gevonden?